Warunki klimatyczne

W regionalizacji rolniczo-klimatycznej Polski R. Gumińskiego obszar gminy znajduje się w XIX dzielnicy podkarpackiej, w której okres wegetacyjny trwa 210-220 dni, występuje 100-150 dni z przymrozkami i 80-90 dni z pokrywą śnieżną. W regionalizacji klimatycznej Polski E. Romera obszar gminy znajduje się w oddziaływaniu klimatów górskich (G) i podgórskich (g), w krainach: Podgórza, pogórza i góry Beskidu Śląskiego i Zachodniego (F7) i Pogórze Wielicko-Przemyskie (F9). Według M. Hessa, który wyróżnił piętra klimatyczne w polskich Karpatach Zachodnich obszar gminy położony do wysokości 700 m n.p.m. znajduje się w piętrze umiarkowanie ciepłym, z średnią roczną temperaturą powietrza obniżającą się z 8° C do 6° C wraz ze wzrostem wysokości n.p.m., a obszar położony powyżej 700 m n.p.m. w piętrze umiarkowanie chłodnym ze średnią roczną temperaturą powietrza obniżającą się odpowiednio poniżej 6° C. W regionalizacji pluwiotermicznej Polski A. Schmucka obszar gminy znajduje się w regionie A5, z klasą termiczną A - najcieplejszą i klasą opadową 5 - dość wilgotną. W regionalizacji klimatycznej Polski W. Wiszniewskiego i W. Chełkowskiego obszar gminy znajduje się w regionie karpackim, w regionalizacji klimatycznej Polski W. Okołowicza i D. Martyn w regionie karpackim Gk1, ze znacznym udziałem wpływów oceanicznych. W regionalizacji bioklimatycznej Polski T. Kozłowskiej-Szczęsnej obszar gminy znajduje się w regionie V - najcieplejszym w Polsce. W najnowszej regionalizacji klimatycznej Polski A. Wosia obszar gminy wchodzi w skład obszarów górskich, gdzie występują charakterystyczne dla nich warunki klimatyczne.

Największy wpływ na charakter klimatu tego obszaru ma położenie w łuku Karpat, wysokość n.p.m. i ukształtowanie powierzchni terenu, czynniki cyrkulacyjne i radiacyjne.

Pogoda na tym obszarze kształtuje się pod wpływem następujących mas powietrza:

- polarno-morskiego - 65% dni w roku, najwięcej w listopadzie - 77% i czerwcu - 73%, najmniej w marcu - 55% i wrześniu - 60%,

- polarno-kontynentalnego - 20% dni w roku, najwięcej w styczniu - 37% i marcu - 28%, najmniej w kwietniu - 7% i listopadzie - 10%,

- arktycznego - 6% dni w roku, najwięcej w kwietniu - 12% i wrześniu - 12%, najmniej w lipcu - 0,3%,

- zwrotnikowego - 3% dni w roku, najwięcej w kwietniu - 8%.

Fronty atmosferyczne przemieszczają się przez ten obszar średnio przez 40,5% dni w roku, najwięcej dni frontalnych występuje zimą - 44 %, a najmniej latem - 37%.

Warunki radiacyjne przedstawiają się następująco:

- średnie sumy usłonecznienia rzeczywistego w latach 1951-1980 wyniosły 1400-1500 godzin na rok, 4,5-5,0 godzin na dobę na wiosnę, 6,5-7,0 godzin na dobę w lecie, 3,0-3,5 godziny na dobę w jesieni i 1,5-2,0 godzin na dobę w zimie,

- średnie promieniowanie słoneczne całkowite w latach 1956-1975 wyniosło 9,75-10,00 MJ·m-2·d-1na rok, 2,75-3,00 MJ·m-2·d-1w styczniu, około 12,75 MJ·m-2·d-1w kwietniu, 17,00-17,50 MJ·m-2·d-1 w lipcu i 6,75-7,00 MJ·m-2·d-1w październiku.

Warunki meteorologiczne na obszarze gminy są opisane na podstawie danych ze stacji meteorologicznych w Wadowicach i na Leskowcu oraz posterunków opadowych w Jaszczurowej, Ponikwi, Budzowie i Suchej Beskidzkiej, z których posterunek opadowy w Jaszczurowej był zlokalizowany na terenie gminy, a pozostałe wokół niej (rys.). Do dnia dzisiejszego obserwację prowadzi się tylko na posterunku opadowym w Wadowicach, gdzie do dnia 21.12.1980 istniała stacja meteorologiczna.

Okresy obserwacji stacji i posterunków przedstawiają się następująco:

- stacja meteorologiczna - Wadowice 10.08.1950 - 21.12.1980
  - Leskowiec 01.09.1950 - 01.05.1996
- posterunek opadowy - Jaszczurowa 07.11.1952 - 31.12.1981
  - Ponikiew 07.01.1947 - 01.06.1997
  - Budzów 12.09.1949 - 01.07.2000
  - Sucha Beskidzka 01.04.1946 - 01.05.1992

Warunki termiczne i anemologiczne są opisane na podstawie danych ze stacji w Wadowicach i  na Leskowcu. Bardziej miarodajne wartości dla obszaru gminy pochodzą ze stacji w Wadowicach, chociaż znajdowała się ona troszkę dalej od gminy niż stacja na Leskowcu, to była położona na wysokości 260 m n.p.m., która jest bardziej zbliżona do średniej wysokości n.p.m. obszaru gminy niż wysokość n.p.m. stacji na Leskowcu. Stacja meteorologiczna na Leskowcu była położona wręcz na samym szczycie góry Groń Jana Pawła II, na wysokości 876 m n.p.m. Wartości z tej stacji mogą być miarodajne tylko dla wysoko położonych obszarów gminy, są to zalesione strome zbocza górskie, na których miejscami występują leżące obecnie odłogiem pola uprawne, na obszarze tym znajduje się kilka domów. Średnia roczna temperatura powietrza w Wadowicach jest o 2,5° C wyższa niż na Leskowcu, najniższe średnie miesięczne wartości temperatury powietrza występują na obu stacjach w styczniu, najwyższe zaś w lipcu (tab.). Średni czas trwania okresu wegetacyjnego (tśr > 5° C) wynosi 224 dni w Wadowicach i 192 dni na Leskowcu. Najwyższe zanotowane wartości temperatury powietrza to 33,8° C w 06.1963 r. w Wadowicach i 29,7° C w 07.1990 r. na Leskowcu, zaś najniższe to -29,2° C w 01.1963 r. w Wadowicach i -24,7° C w 02.1985 r. na Leskowcu.

Wielkość opadów atmosferycznych na tym obszarze jest opisana na podstawie danych z posterunków opadowych w Jaszczurowej, Ponikwi, Budzowie, Suchej Beskidzkiej i stacji meteorologicznych w Wadowicach i na Leskowcu. Średnia liczba dni z opadem 0,1 mm na tych posterunkach i stacjach wynosi 170-192 dni, z opadem 1,0 mm 119-147 dni, zaś z opadem 10 mm tylko 22-40 dni. Przez obszar gminy przebiegają izohiety średnich rocznych sum opadów o wartościach 900, 1000, 1100 i 1200 mm. Izohiety zagęszczają się, a ich wartości wzrastają wraz ze wzrostem wysokości n.p.m. obszaru w kierunku południowo-zachodnim. Izohieta 900 mm przebiega przez miejscowości Świnna Poręba i Zagórze. Na obszarze ograniczonym przez izohiety 900 i 1000 mm mieszka zdecydowana większość mieszkańców gminy. Obszar przez który przebiegają izohiety 1100 i 1200 mm to górna część doliny Jaszczurówki, wysoko położone zalesione zbocza górskie i pola uprawne, najczęściej już nie uprawiane (rys.). Najwyższe średnie miesięczne sumy opadów wystąpiły w czerwcu - na Leskowcu, w Wadowicach, w Budzowie, w Suchej Beskidzkiej i lipcu - w Jaszczurowej i w Ponikwi. Najniższe zaś w lutym - w Ponikwi, w Budzowie, w Suchej Beskidzkiej i marcu - na Leskowcu, w Wadowicach i w Jaszczurowej (tab.). Średnie miesięczne i roczne sumy opadów mają bardzo podobny przebieg dla posterunków opadowych w Jaszczurowej i Ponikwi, co spowodowane jest ich położeniem w dolinach górskich, na podobnej wysokości n.p.m. i blisko siebie. Wartości z posterunków w Budzowie i Suchej Beskidzkiej nie różnią się bardzo od wartości w Jaszczurowej i Ponikwi. Duże różnice są pomiędzy wartościami z posterunków opadowych w Jaszczurowej, Ponikwi, Budzowie i Suchej Beskidzkiej, a wartościami ze stacji meteorologicznych w Wadowicach i na Leskowcu. Średnie miesięczne i roczne sumy opadów w Wadowicach są o wiele niższe, a na Leskowcu o wiele wyższe od wszystkich pozostałych, co wynika z położenia obu stacji. Najwyższe zanotowane maksimum dobowe opadów wyniosło 242,9 mm w 07.1970 r. na Leskowcu, 158,6 mm w Jaszczurowej, 145,2 mm w 07.1970 r. w Budzowie, 116,3 mm w 07.1970 r. w Wadowicach, 95,0 mm w 07.1972 r. w Suchej Beskidzkiej i  91,0 mm w 07.1972 r. w Ponikwi. Na tym obszarze w latach 1961-1970 było średnio w roku 25 dni z burzą, a na stacji meteorologicznej w Zawoi, która jest najbliższą stacją prowadzącą takie obserwacje, w latach 1956-1965 było średnio w roku około 34 dni z mgłą.

Wiatry wieją  najczęściej z kierunku zachodniego, wschodniego i południowo-zachodniego w Wadowicach i południowego, północno-zachodniego i zachodniego na Leskowcu. Najsilniejsze wiatry wieją z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego w Wadowicach i południowego na Leskowcu (rys.). Cisze występują częściej w Wadowicach - 8,4%, niż na Leskowcu - 4,5%. Średnia prędkość wiatrów wynosi 2,0 m/s w Wadowicach i 3,8 m/s na Leskowcu. Na obszarze gminy, tak jak na całym obszarze dawnego województwa bielsko-bialskiego wyjątkowo często wieją wiatry halne, w większych dolinach (Skawy, Jaszczurówki, Bystrza) mogą występować inwersje temperatury, a w dolinie Skawy w okolicach Świnnej Poręby cyrkulacje górsko-dolinne.

            Na obszarze gminy w umiarkowanie ciepłym piętrze klimatycznym można wydzielić tereny o następujących warunkach mezoklimatycznych:

- bardzo korzystnych, występujących na zboczach o ekspozycji południowej,

- korzystnych, występujących na ciepłych i suchych zboczach i grzbietach,

- umiarkowanie korzystnych, występujących na umiarkowanie chłodnych i wilgotnych tarasach i dolnych częściach zboczy dolin do 20-30 m nad dna dolin,

- niekorzystnych, występujących w silnie wychłodzonych dnach dolin.

            Na tym obszarze występuje typ bioklimatu łagodnie bodźcowego, a na terenach leśnych podtyp bioklimatu o cechach oszczędzających. W ciągu roku występuje 80-100 dni z uciążliwymi warunkami bioklimatycznymi, po 40-50 dni w półroczu ciepłym i chłodnym.                                                                                                                                      

Strona główna

Położenie | Budowa geologiczna | Rzeźba terenu | Warunki klimatyczne | Wody podziemne | Wody powierzchniowe | Zapora wodna | Gleby | Szata roślinna
Świat zwierząt | Ochrona przyrody | Literatura | Linki